Programmalijn Waterkwantiteit

1.2.3.1 .1 Tabel: Prestatie-indicatoren: Waterkwantiteit

We zijn in gesprek met de gemeenten over de maatregelen die nodig zijn om te voldoen aan de prestatie-indicator (PI). Vaak vragen de maatregelen om een herinrichting van de openbare ruimte. Bij die maatregelen is met de gemeenten afgesproken om deze mee te laten lopen met de toekomstgerichte wateroverlastplannen. We gaan gezamenlijk oplossingsrichtingen opstellen waarbij we verder kijken dan 2027.
Ook vinden er momenteel gesprekken plaats over de inspanningsverplichting die geldt voor het voldoen aan de omgevingswaarde. Deze gesprekken voeren we samen met de andere waterschappen en met de provincie; dit gaat langzamer dan in de begroting aangegeven. De herijking van de PI heeft daarom niet plaatsgevonden in 2025.

Wat hebben we bereikt?

Om deze PI te halen, zijn veel verschillende activiteiten nodig. De belangrijkste zijn in de begroting opgenomen en komen hieronder aan bod.

Langetermijn wateroverlast

In 2025 hebben we samen met het KNMI en HKV onderzocht hoe de nieuwe neerslaggegevens uit de 'KNMI’23 scenario’s' gebruikt kunnen worden in ons werk, zoals bij het bepalen van het belang van water en het maken van plannen tegen wateroverlast voor de toekomst. Na de 'locatiescan nieuwe bergingsgebieden' zijn we verder gaan kijken naar vier plekken die mogelijk geschikt zijn. Voor deze locaties zijn globale ontwerpen gemaakt en hebben we gesprekken gevoerd met partners, waaronder gemeenten en natuurorganisaties.

We hebben het kader bepaald voor het moment dat het nodig is het pompen in de polders tijdelijk stoppen bij heel veel regen, zodat de dijken niet breken (maalstopprotocol). Daarnaast is er een landelijke richtlijn gemaakt over wateroverlast en nieuwe woonlocaties, waarbij we het klimaatmodel van de waterschappen in Noord- en Zuid-Holland gebruiken.

We hebben kaarten gemaakt die laten zien hoe de neerslag nu is en hoe deze in de toekomst kan veranderen. Deze kaarten zijn beschikbaar voor iedereen die werkt aan waterbeheer en ruimtelijke planning. Sinds oktober 2025 geven we bewoners via klimaatkrachtig.nl en een folder duidelijke tips over wat ze kunnen doen bij hevige regen. Met de campagne 'Weerkrachtig, ben jij het al?' moedigen we mensen aan om zelf maatregelen te nemen. In het voorjaar van 2026 besteden we aandacht aan droogte, in het najaar weer aan wateroverlast.

We leverden input aan de provincie Zuid-Holland voor de bovenregionale stresstest Rijn-Maasmonding. De resultaten hiervan zijn aan de Tweede Kamer gerapporteerd.

Watersysteemanalyses

Elke polder wordt eens per acht jaar geanalyseerd met een watersysteemanalyse (WSA). In 2025 vonden zeven WSA’s plaats, waarvan twee zijn afgerond: Polder van Nootdorp en Oude polder van Pijnacker. Vier andere WSA’s zijn gestart en lopen door tot medio 2026. De WSA van het boezemland ( niet-ingepolderd land dat zonder bemaling, dus op een natuurlijke wijze, zijn afwatering naar de boezem heeft) is gereed en wordt begin 2026 opgeleverd, met resultaten die worden meegenomen in het toekomstig wateroverlastplan voor de boezem, samen met gemeente Westland.

Uitvoeringsprogramma wateroverlast 2027

Delfland werkt nauw samen met de provincie en andere waterschappen om afspraken te maken over het aanpakken van wateroverlast. Deze gesprekken worden naar verwachting begin 2026 afgerond. Sinds twee jaar worden bij watersysteemanalyses (WSA’s) ook mogelijke oplossingen genoemd, waardoor de samenwerking met gemeenten makkelijker verloopt.

Projecten

We hebben verschillende projecten afgerond om het watersysteem sterker en op de toekomst voorbereid te maken. Zo hebben we het gemaal bij de Groeneveldse molen gerenoveerd en het Schiegemaal vernieuwd met nieuwe pompen. Ook is er onderhoud uitgevoerd aan de gemalen Parksluizen en Winsemius. Daarbij zijn respectievelijk een versleten lager en een motor die stuk was gegaan, vervangen. De vernieuwing van het gemaal Commandeurspolder is in 2025 weer opgepakt en nu bijna helemaal klaar. Samen met het Hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard werken we aan een betere zoetwatervoorziening bij de Bergsluis. Dit project willen we in 2027 afronden.

Rainlevelr

Rainlevelr helpt wateroverlast in het glastuinbouwgebied beperken. In 2025 sloten 24 nieuwe deelnemers aan, waardoor er nu 125 deelnemers zijn met 603 hectare. Afhankelijk van het verzoek vanuit Delfland leveren de huidige deelnemers tussen de 60.000 en 120.000 m3 waterberging op.

Door de groei zijn kosten gestegen. Procesautomatisering en administratie zijn doorontwikkeld. Het doel is om het aflaatproces bij de teler te automatiseren met verbeterde aansluiting op de bediening van het watersysteem vanuit de regelkamer en de administratie efficiënter te laten verlopen.

Peilbesluiten

In november 2025 zijn de peilbesluiten voor 27 gebieden vastgesteld, inclusief één peilbesluit voor het nieuwe weidevogelgebied in de Zuidpolder van Delfgauw. Dit gebied maakt deel uit van een bredere gebiedsontwikkeling samen met drie andere partijen.

Bediening

2025 was een uitzonderlijk droog jaar, waardoor minder dan de gemiddelde 600 mm neerslag viel. Daarom moet al vroeg en voor een lange periode water uit het Brielsemeer worden aangevoerd. Door onderhoud aan gemaal Winsemius werd er tijdelijk extra water uit Rijnland. Daarvoor is er, om voldoende zoet water te blijven leveren in West-Nederland, regionaal extra ingezet op de klimaatbestendige wateraanvoer (KWA). Gemalen draaiden minder uren en maakten zo minder kosten dan begroot.

Onderhoud technische installaties en procesautomatisering

Het reguliere onderhoud aan de technische installaties verliep grotendeels als gepland. Hierdoor is de betrouwbaarheid van de werking van het systeem toegenomen.

In 2025 is het team procesautomatisering uitgebreid met nieuwe functies. Hierdoor zijn we verder gekomen met onze visie op automatisering en cybersecurity. Proces- en kantoorautomatisering zijn nu van elkaar gescheiden, zodat de gemalen altijd bedienbaar blijven. De voorbereiding voor betere bediening is gestart om te voldoen aan cybersecurity-eisen en om het bedienen en onderhoud van de gemalen efficiënter te maken.

Strategie zoetwater

In 2025 hebben we de strategie voor zoetwater opgesteld. Sommige onderdelen werken we nog verder uit, voordat we alles definitief kunnen vaststellen. Zo verwerken we onder andere de uitkomsten van een onderzoek van Delfland naar de impact van verzilting op de onderwaternatuur in het beheergebied.

Delfland neemt actief deel aan het Deltaprogramma Zoetwater. Maatregelen voor het Brielse Meer zijn bepaald en voorbereidingen voor de derde fase (2028-2033) zijn gestart. Met partners zijn afspraken gemaakt over zoutindringing-beperkende maatregelen bij Parksluizen. Waterakkoorden zijn herzien om de zoetwatervoorziening in droge perioden te borgen.

Delfland werkte mee aan het Deltaprogramma Zoetwater, waarbij uitvoering wordt gegeven aan de maatregelen uit het Deltaplan Zoetwater 2022-2027, mede dankzij subsidie uit het Deltafonds. Met partners is eind 2025 onderzocht hoe het Brielse Meer een toekomstbestendige zoetwaterbron kan blijven. Er zijn benodigde vervolgstappen bepaald. Tevens zijn voorbereidingen gestart voor de derde fase van het programma (2028-2033), waarin ambities en maatregelen opnieuw worden bekeken.

In 2025 zijn met gemeente Rotterdam en provincie Zuid-Holland afspraken voorbereid voor maatregelen tegen zoutindringing bij de Parksluizen. Beide partijen willen dit vastleggen in een intentieovereenkomst voor uitvoering in de volgende fase van het Deltaprogramma.

De herziening van de waterakkoorden KWA-DKW en Rijnland-Delfland is afgerond, waardoor de aanvoer van zoetwater in droge periodes beter is gegarandeerd.

Onderhoud watergangen

In 2025 is het nieuwe baggerbeleid ingevoerd, met een programmatische aanpak die stap voor stap wordt ingepast in het reguliere werk. De volledige invoering van dit beleid neemt nog enkele jaren in beslag, met speciale aandacht voor het baggeren voor gemeenten en particulieren waarvoor de eerste voorbereidingen zijn getroffen. De focus lag op verbetering van de waterkwaliteit en circa 20 km watergang is ecologisch gebaggerd. Ook is er vanwege duurzaamheid gekozen voor heropening van het baggerdepot op de Groote Lucht, waarvan de voorbereiding en aanbesteding in 2025 zijn afgerond.

De baggeropgave in 2025 was uitzonderlijk hoog, met ongeveer 140.000 m³ verwijderde baggerspecie. Door hogere kosten in Den Haag zijn sommige werkzaamheden – in afstemming met de gemeente – doorgeschoven naar 2026, maar het grootste deel is volgens planning gedaan. Eind 2025 ontstond discussie met aannemers over de verwerkingskosten van baggerspecie; dit wordt begin 2026 afgerond.

De totale baggerkosten bedroegen € 2,7 miljoen, wat lager is dan gepland, vooral door efficiënter contractbeheer en gunstige uitvoering. Een deel van het werk, waaronder werkzaamheden voor de Uithof in Den Haag, is doorgeschoven naar 2026. Hierdoor ontstond een lastenverschil van € 2,6 miljoen.  De extra baggeropgave in 2025 betrof ook werkzaamheden voor gemeenten. De werkelijke baten komen uiteindelijk circa € 0,1 miljoen hoger uit dan begroot.

Delfland ontving € 0,2 miljoen subsidie – die niet waren begroot – voor de elektrificatie van baggerwerkzaamheden, dit aandeel zal jaarlijks toenemen. Komende jaren blijft Delfland een beroep doen op de subsidieregeling vanuit het Rijk.

In november 2024 begon de sanering van PFOS-verontreiniging op het bedrijventerrein Forepark en de aangrenzende wijk in Den Haag; deze werd in januari 2025 afgerond. De sanering van locatie Kruithuis in Delft is voorbereid. Het maaien van watergangen en oevers is bijna volledig volgens planning uitgevoerd, inclusief groot onderhoud aan circa 2 hectare NEZ. De kosten hiervoor bleven onder de begroting. Daarnaast is een groot onderhoudsplan voor waterbergingen opgesteld en zijn onderhoudswerkzaamheden aan oeverbeschoeiingen en kunstwerken uitgevoerd. Voor kleine civiele kunstwerken is een nieuw raamcontract aanbesteed.

Vanaf 2025 kunnen schades aan objecten digitaal gemeld worden door gebiedsbeheerders, wat het overzicht en de registratie sterk heeft verbeterd Wij zijn verder bezig met diverse andere inspecties zoals met vliegende en onderwaterdrones. Onze kennis hierover delen we met het drone-team en andere afdelingen.

Calamiteitenmiddelen

Voor calamiteiten zijn mobiele pompinstallaties, noodstroomaggregaten en trekkerpompen beschikbaar. Sinds 2025 zijn trekkerpompen in eigen beheer. Eind 2025 is een waakvlamovereenkomst gesloten met twee aannemers. Eerder gedoneerde pompen aan Oekraïne zijn vervangen door vier nieuwe noodstroomaggregaten en twee nieuwe pompinstallaties.

Wat heeft het gekost?

Exploitatie:

1.2.3.1 .2 Tabel: Exploitatie programmalijn Waterkwantiteit

Toelichting:

Lasten
In totaal is ca. € 2,8 miljoen minder uitgegeven dan begroot.

Baten
In totaal is er ca. €1,4 miljoen meer ontvangen dan begroot.